Moxa in de Japanse stijlen

Zoals uit de klassieke Chinese naam voor acupunctuur blijkt, Chen Zhou, maakte het gebruik van moxa al een substantieel onderdeel uit van de therapie in oude tijden. Wat is het nu precies?

Bij moxibustie maakt men gebruik van bijvoetkruid ofwel Artemisia Vulgaris. Door het branden van hiervan vindt (extra) stimulans plaats van een punt of een regio op het lichaam. Er worden verschillende soorten moxa gebruikt die vooral verschillen in kwaliteit. Door veelal vereiste verfijndheid binnen de Japanse tradities wordt alleen de hoogste kwaliteit moxa toegepast: Pure en semi-pure moxa, de zogenaamde Wakakusa.

Moxa kan op verschillende manieren worden gebruikt. Bijvoorbeeld door met een moxastick een punt of een naald te laten aangloeien, het gebruik van een moxabox of met medium zoals gember of zout. De meest gebruikte methodes binnen de tradities van de Japanse acupunctuur zijn:

Tonetsukyu of kortweg Okyu
Zeer kleine vormen van moxa om een punt te stimuleren of een regio met verspreide moxa. De grootte varieert van een draad moxa to meestal maximum een halve rijstkorrel. Dit wordt direct op op de huid toegepast. Soms wordt dit door de therapeut als‘huiswerk’ meegegeven aan een patient.

Chinetsukyu
Kleine kegeltjes, veelal ter grootte van ongeveer een pinknagel. Wordt direct op de huid geplaatst. De moxa wordt na voor een derde te zijn opgebrand weggehaald. Alleen een milde warmte kan soms worden waargenomen door de patiënt.

Kyutoshin
Een balletje van moxa dat op de naald geplaatst wordt en aangestoken. De warmte straalt uit naar een kleine diameter rond de naald en via de naald naar het punt.

Toepassing
Moxa kent een uitgebreid repertoire aan toepassingen. Hetzij door acupuncturisten als aanvullende therapie/als branch treatment of soms in het ‘root treatment’ gedeelte. Een voorbeeld van het eerste is het gebruik van Okyu in Toyohari of andere Meridiaanstijlen. Gebruik in het ‘root treatment’ gedeelte wordt gedaan in de stijl van Manaka, in de 2e stap op de zogenaamde Back-shu punten.

In Japan worden voor acupunctuur en moxa afzonderlijke licenties afgegeven. Er zijn dus ook specialisten die zich puur van moxa bedienen met minimaal of helemaal geen gebruik van naalden. Voorbeelden zijn Isaburo Fukaya en ook met name Takeshi Sawada wiens ideeën en strategieën nog steeds uitgebreid toegepast worden.

Wat hier vrijwel automatisch uit volgt is dat er geen beperkingen zijn als het aankomt op syndromen in termen warmte/kou of deficiëntie /exces. In de moderne Chinese stijl TCM zijn hittesyndromen zoals bijvoorbeeld koorts een contra-indicatie voor het gebruik van moxa. In de Japanse filosofie beschouwt met bijvoorbeeld Okyu als puntstimulatie en niet zozeer als ‘warmte-toevoeging’. En in dezelfde filosofie zal milde warmte voeden (bijvoorbeeld Chinetsukyu) en heeft hitte een meer sederend effect.

Door het gebruik van de juiste methode is moxa dan ook zeer breed inzetbaar.