|
Geschiedenis van de Japanse Acupunctuur
Acupunctuur in Japan kent een geschiedenis van 1400
jaar. Hieronder volgt een kort overzicht met een aantal
van de belangrijkste historische ontwikkelingen:
Van China naar Japan
In 562 bracht een monnik genaamd Chiso 164
werken naar Japan over acupunctuur, moxibustie en
kruiden. Deze werken werden snel en intensief
bestudeerd. In Japan heerstte in die tijd de mening dat
de Chinese cultuur meer ontwikkeld was dan de Japanse.
Vele werken volgden snel, waarvan een redelijk aantal
via Korea werden ingevoerd. Er werden publieke klinieken
opgericht, verbonden aan Boeddhistische tempels. Rond
700 werd het eerste college opgericht met een 7-jarige
studie voor acupunctuur en moxibustie en een 3-jarig
curriculum voor Anma (massage).
Tot het midden van 10e eeuw duurde de import van
geneeskundige werken vanuit China voort. Door verbroken
relaties met China stopt deze invoer. Vanaf die tijd
ontwikkelde Japan een typerende eigen stijl met
variaties, los van de Chinese ontwikkelingen. Dit ging
samen met publicaties van Japanse beoefenaars. In 984
gaf de Japanse Keizer opdracht aan Yasuyori Tamba een
omvangrijk werk samen te stellen over Traditionele
Geneeskunde. Dit resulteerde in een uit 30 delen
bestaand werk genaamd I Shim Po.
In de 16e eeuw werden verscheidende commentaren
gepubliceerd op de Ling Shu, Su Wen en de Nan-Ching; Chinese
teksten die tot op de dag van vandaag als de klassieken
van de Chinese Geneeskunde worden gezien. Aan het einde
van dezelfde eeuw ontwikkelde een arts aan het Hof
genaamd Isai Misono een methode van abdominale
acupunctuur (inclusief exclusief gebruik van
hara-diagnostiek) die hedentendage nog wordt beoefend,
zij het door een klein aantal therapeuten. In 1685
publiceerde Mubunsai een boek over deze acupunctuurvorm
getiteld Compilatie van de Geheimen van Acupunctuur. De stijl
staat bekend onder de naam Mubunryu.
Introductie van de geleidebuis
Eind 17e eeuw werd een belangrijke uitvinding gedaan
door een blinde acupuncturist Waichi Sugiyama, namelijk
de Shinkan ofwel de geleidebuis. Deze insertietube wordt door
vrijwel alle acupuncturisten gebruikt in Japan en door
veel acupuncturisten daarbuiten. Verder stichtte
Sugiyama een school voor blinde acupuncturisten. Een
belangrijke traditie werd daarmee gestart. Blinde
acupuncturisten vormen tegenwoordig nog zo’n 30% van
alle acupuncturisten in Japan! Door deze invloed wordt
in de Japanse acupunctuur sterk de nadruk gelegd op
sensitiviteit, puntlocatie, palpatie en praktijk. Zoals
we later zullen zien is de invloed eigenlijk nog veel
groter. Sugiyama wordt door velen ook de vader van de
Japanse acupunctuur genoemd. Verder werden in deze eeuw
specialistische teksten over Moxibustie gepubliceerd en
de Shonishin, kinderacupunctuur ontwikkelde zich.
Na de eerder genoemde I Shim Po werd in 1712 nog een
omvangrijk werk gepubliceerd door Ryoan Terrashima:
Wakan Sansai Zue.
Contacten met het Westen
In 1672 studeerde de Nederlandse heelkundige Willem ten
Rhijne acupunctuur en moxibustie in Japan (zo’n 2 jaar).
Hij schreef het eerste essay over acupunctuur in het
Westen, ‘De acupunctura’ en nam het op in zijn
‘Dissertatio de arthritide’ in 1683. Een buitengewoon
interessant artikel met o.a. een uitgebreider verslag
van de ervaringen van Ten Rhijne is gepubliceerd in het
historisch tijdschrift Leidschrift:
Een bijzondere behandeling van het
Pootje door Harmen Beuskers. De nu
volgende passage is met toestemming van de redactie van
het Leidschrift geplaatst.
"Ten Rhijne had kort na zijn aankomst de effecten van
moxibustio in de praktijk leren kennen. Een van de
Japanse oppertolken kwam hem hinkend bezoeken. De man
vertelde dat hij jicht had en dat hij moelijk kon
traplopen en een wandelstok nodig had. De volgende dag
kwam de tolk weer op bezoek, nu echter ongehinderd in
zijn loop. Toen de jonge dokter de oorzaak van die
plotselinge verandering onderzocht, bleek hem dat de
knie van de man op meer dan twintig plaatsen gebrand
was. Ten Rhijne kende de moxa-behandeling ook uit eigen
ervaring:
‘Noch heb ik een hartkloppinge gekregen met een koors
die ik oordeele winden te zijn, welke mij drie maanden
bij bleven ..... Dit mij tot’er dood toe bijna
afmattende, liet ik mij op de Japanse wijse mede met
Moxa branden, ik liet aan de zijden van de navel aan
elke zijde drie groote stupaden (moxa-kegeltjes) zetten,
en aan beijde zijden der lenden op twee plaatsen, op
elke plaats branden zij twaalf reisen, waar na ik
terstond lichtenis voelde.’ "
Vanaf de Edo periode zien we ook een omgekeerde
toenemende invloed vanuit het Westen. Dit begon met de
publicatie van een vertaling van een Nederlandse tekst
over anatomie door Sugita Gempaku. In de 19e eeuw nam de
invloed nog verder toe met niet alleen een uitwerking op
de Geneeskunde. De Meiji Restauratie begon, in een
poging Japan snel te moderniseren en dichter bij
‘Westerse standaarden’ te brengen. Een beweging die zich
dan keerde tegen traditionele zaken als de geneeskunde.
Zo mochten acupunctuur en moxibustie alleen door westers
geschoolde medici worden beoefend en uit een sociaal
oogpunt door blinde beoefenaars! Begin 20e eeuw zien we
een verdere ontkleding van traditionele theorieen.
Alleen ‘wetenschappelijke’ concepten en theorieen
mochten gevoerd worden.
Keiraku Chiryo en andere ontwikkelingen
In 1920 zien we het begin van een tegenbeweging om de
traditionele basis en concepten te herstellen en ook de
niet-visueel gehandicapten zonder westerse scholing weer
te laten praktizeren. Deze beweging genaamd “Keiraku
Chiryo” ofwel meridiaan therapie werd als eerste
aangevoerd door Sorei Yanagiya en daarna o.a. door Sodo
Okabe, Keiri Inoue en Shohaku Honma. De groep legde zich
toe op het opnieuw bestuderen van de (met name Chinese)
Klassieken. Niet met als doel klakkeloos alle oude
ideeën over te nemen, maar om na grondige analyse en
revaluatie die traditionele concepten te herstellen die
in de praktijk hun nut bewezen. Dus een kritische
terugkeer naar klassieke waarden. In de jaren dertig
zien we ook dat blinde therapeuten na de eerder
opgelegde restricties zich toelegden op de Keiraku
Chiryo. Een daarvan was Kodo Fukushima.

Na de Tweede Wereldoorlog stonden Acupuncturisten voor
een nieuwe uitdaging. Onder druk van de medische wereld
stelde Douglas McArthur voor om alle vormen van
traditionele geneeskunde uit te bannen. Na verscheidene
demonstraties, met name een massale demonstratie door
blinde acupuncturisten in Tokyo zag hij ervan af, mits
er een licentiestructuur zou komen en een standaard
curriculum voor iedere therapie op de
opleidingsinstituten.
In de jaren '50 zien we een sterke groei van acupunctuur
en moxatherapie. Keiraku Chiryo werd een invloedrijke
stijl van acupunctuur. Moxa specialisten als Takeshi
Sawada profileerden zich sterk. En de Hinaishin ofwel
verblijfsnaalden werden uitgevonden door Kobei Akabane.
Verder voerde Dr. Yoshio Manaka blinde darm operaties
uit met acupunctuur als verdoving. Dit dus voordat
Chinese medici zich hiermee bezighielden. Verder
ontwikkelde hij de ion pumping chords die nog steeds
toegepast worden binnen uiteraard met name de Manaka
stijl. En zo waren er in deze periode nog vele
ontwikkelingen.
Laatste decennia
Naast verdere groei en ontwikkeling in de jaren '60
werden in deze periode de eerste klinische onderzoeken
gedaan naar acupunctuur in Japan alsook
betrouwbaarheidstudies naar diagnostische methodes als
bijvoorbeeld de polsdiagnose.
Doordat China tot de zeventiger jaren gesloten was voor
Westerse acupunctuurstudenten waren de beschikbare
Engelstalige werken van Japanse origine. Door een
artikel van James Reston in 1971 over zijn ervaringen
met acupunctuur in China groeide de interesse in China
explosief waardoor de Japanse acupunctuur in het Westen
naar de achtergrond verdween. Dit duurde tot de jaren
80. Seirin introduceerde de eerste wegwerpnaalden die nu
een standaard zijn en verschillende stijlen van Japanse
acupunctuur (her)vonden hun weg naar het Westen. Deze
groei zet zich voort tot op de dag van vandaag, waarbij
de Japanse stijlen zich steeds meer profileren naast de
bekende Chinese stijl van acupunctuur.
Mocht u meer willen weten over de geschiedenis van de
Chinese Geneeskunde dan kunt u
hier meer lezen >
|