Acupunctuur basisbegrippen

De meeste mensen zijn wel enigszins bekend met acupunctuur. Is het niet uit ervaring dan in ieder geval met de term. De moderne benaming is afgeleid uit het Latijn: Acus (Naald) Pungure (Steken). In China, het land van oorsprong, werd deze therapie Chen Zhou genoemd, wat vertaald wordt als steken en branden. Dit is ontstaan uit het gecombineerde gebruik van naalden met het branden van Moxa (bijvoetkruid) in de praktijk.

Qi/Chi of Ki
Fundamenteel binnen de Oosterse Geneeskunde en denkwijze in het algemeen: Een basisbegrip wat onvertaalbaar blijkt in een Westers concept. Voor het begripsvermogen wordt het hier vaak vertaald als energie. Qi staat aan de basis van ons bestaan. Van universeel tot het menselijk lichaam. Er bestaan verschillende vormen van Qi. Weiqi ofwel defensief Qi, Yuanqi ofwel bron Qi en bijvoorbeeld ook pathologisch Qi wat tot ziekte kan leiden.

In Westerse ogen mag dit misschien als vaag worden omschreven. Maar dat is alleen omdat het hier een onbekend begrip is. Want Qi is zeer tastbaar: Het kan ervaren worden in de vechtkunsten en Qigong maar ook tijdens een acupunctuurbehandeling; primair door de acupuncturist maar ook door menig patiënt. Hoewel dit laatste geen vereiste is voor gewenste effecten.

Yin & Yang
De meeste mensen kennen het Yin Yang symbool maar wat betekent het? Het beschrijft de dualiteit in het leven. De een bestaat niet zonder de andere. Illustrerende voorbeelden zijn nacht-dag, vrouw-man, koud-warm, donker-licht etc. Belangrijk is dat het altijd gaat om relatieve verhoudingen en dat er derhalve talrijke subdivisies zijn. Binnen de geneeskunde worden er ook verschillende zaken mee aangeduid. Zoals bijvoorbeeld de interne en externe meridianen of de voor- en achterkant van het lichaam.
Meridianen
Meridianen kunnen gezien worden als ‘kanalen’ waarin of waarlangs zich de qi beweegt.

12 van de meridianen zijn verbonden aan en vernoemd naar de organen. Bijvoorbeeld lever-, nier en blaasmeridiaan. Ze voeren specifieke functies uit of hebben er invloed op. Als een meridiaan aangedaan is kunnen er klachten ontstaan. Deze kunnen gerelateerd zijn aan zowel de functies van de meridiaan als aan het verloop.

Binnen de acupunctuur richten we ons primair op de kwaliteit van de meridianen. Met specifieke naaldtechnieken en materialen voeden, dreineren of deblokkeren we de meridianen. Door balans te herstellen wordt gezondheid bevorderd.

De vijf fasen

Ook de vijf fasen, Wuxing (soms vertaald als de vijf elementen) is een begrip dat zich veel breder uitstrekt dan de geneeskunde. Zaken in het gewone leven, diverse oriëntaalse disciplines en filosofieën; alles kan onderverdeeld worden in deze vijf fasen. De vijf fasen zijn Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water.

Tussen de fasen bestaat zowel een ‘promoting cycle’ als een ‘controlling cycle’. Dit zorgt voor een van nature stabiel regulerend systeem. De meridianen en zang fu organen behoren ook ieder tot een bepaalde fase. Zo behoort het koppel Lever-Galblaas tot de fase Hout. Wat volgt uit de onderlinge relaties is dat het verloop van pathologische processen verklaard kan worden en mogelijke behandelstrategieën volgens een dynamische systematiek ingezet kunnen worden.

Tevens vloeit hieruit het feit dat een verstoring in de ene meridiaan kan leiden tot disbalans in de andere. Zelden blijft een pathologie beperkt to slechts 1 meridiaan, zeker niet in chronische situaties.