Acupunctuur algemene filosofie

Mocht u nog niet bekend zijn met acupunctuur en haar terminologie en filosofie dan kunt u hieronder meer over de achtergrond lezen:

De meeste mensen zijn wel enigszins bekend met acupunctuur. Is het niet uit ervaring dan in ieder geval met de term. De moderne benaming is afgeleid uit het Latijn: Acus (Naald) Pungure (Steken). In China, het land van oorsprong, werd deze therapie Chen Zhou genoemd, wat vertaald wordt als steken en branden. Dit is ontstaan uit het gecombineerde gebruik van naalden met het branden van Moxa (bijvoetkruid) in de praktijk.

De werking van acupunctuur is niet zo eenvoudig uit te leggen. Er wordt veel research naar gedaan om te achterhalen wat een naald precies doet in wetenschappelijke termen. Echter wat we goed moeten beseffen is dat acupunctuur een volledig andere achtergrond kent als de de Westerse Geneeskunde. En een Westers wetenschappelijk model kan niet zomaar over een Oosterse filosofie heen gelegd worden.

Qi
Acupunctuurpunten
Dit wordt mooi geïllustreerd door hetgeen wat fundamenteel is binnen de Oosterse Geneeskunde en denkwijze in het algemeen: Qi of Ki in het Japans. Een basisbegrip wat onvertaalbaar blijkt in een Westers Concept. Voor het begripsvermogen wordt het hier vaak vertaald als energie. Dit dekt echter zeker niet de lading. Het beste kan Qi onvertaald blijven. Liever een langzamer doordringend besef of beeld dan een snel maar foutief begrip. Qi staat aan de basis van ons bestaan. Van universeel tot het menselijk lichaam. Er bestaan verschillende vormen van Qi. Weiqi ofwel defensief Qi, Yuanqi ofwel bron Qi en bijvoorbeeld ook pathologisch Qi wat tot ziekte kan leiden. In Westerse ogen mag dit misschien als vaag worden omschreven. Maar dat is alleen omdat het hier een onbekend begrip is. Want Qi is zeer tastbaar: Het kan ervaren worden in de vechtkunsten en Qigong maar ook tijdens een acupunctuurbehandeling; primair door de acupuncturist maar ook door menig patient. Hoewel dit laatste geen vereiste is voor gewenste effecten.

Meridianen
Een ander fundamenteel begrip binnen de acupunctuur zijn de meridianen. Meridianen kunnen gezien worden als ‘kanalen’ waarin of waarlangs zich de qi beweegt. De meridianen zijn fenomenen op zich maar 12 van de meridianen zijn verbonden aan en vernoemd naar de organen, Zang-Fu genaamd, die o.a. interne en externe relaties hebben met elkaar. Bijvoorbeeld Lever en Galblaasmeridiaan en Nier- en Blaasmeridiaan.

Dan zijn er nog de zogenaamde acht extraordinary vessels waarvan er twee eigen punten hebben en waarvan de openingspunten op de reguliere meridianen liggen.

Binnen de acupunctuur richten we ons met name op de kwaliteit van de meridianen. Gezondheidsklachten ontstaan door disbalans binnen het meridiaanstelsel; deficiëntie, exces of stagnatie. Waar de disbalans zich bevindt haalt een acupuncturist met name uit de polsdiagnose. Er wordt gekeken naar de algemene kwaliteit van de pols, maar iedere positie zegt ook iets over de verschillende meridianen.

Beeldvorming ontstaat uiteraard ook uit het vraaggesprek en observatie. Afhankelijk van de stijl van acupunctuur maakt de acupuncturist ook gebruik van hara- of buikdiagnose, meridiaanpalpatie en/of tongdiagnose.

Yin & Yang
Yin & Yang beschrijft de dualiteit n het leven, dus breder dan sec de geneeskunde. Het lijkt of het gaat om tegengestelde waarden maar het zijn elkaar complementerende facetten. Illustrerende voorbeelden zijn nacht-dag, vrouw-man, koud-warm, donker-licht etc. Belangrijk is dat het altijd gaat om relatieve verhoudingen. Iets is Yin of Yang ten opzichte van iets. Yin bevat altijd nog een stukje Yang en andersom. Het best wordt dit nog gevisualiseerd in het bekende Yin Yang symbool. Waar Yin en Yang zich van elkaar af bewegen en strikt scheiden is leven niet mogelijk.
Binnen de geneeskunde worden er met deze verschillende zaken aangeduid. Zoals bijvoorbeeld de interne en externe organen (zang fu), oppervlakkig en diep (bv. in de polsen), anterior-posterior, inferior-superior enzovoort.

De vijf fasen
Ook de vijf fasen, Wuxing (soms vertaald als de vijf elementen) is een begrip dat zich veel breder uitstrekt dan de geneeskunde. Zaken in het gewone leven, diverse oriëntaalse disciplines en filosofieën;
honma
alles kan onderverdeeld worden in deze vijf fasen. Al zal voor menigeen de ene relatie duidelijker zijn dan de andere. De vijf fasen zijn: Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water.

Tussen de fasen bestaat zowel een ‘promoting cycle’ als een ‘controlling cycle’. Dit zorgt voor een van nature stabiel regulerend systeem. De meridianen en zang fu organen behoren ook ieder tot een bepaalde fase. Zo behoort het koppel Lever-Galblaas tot de fase Hout. Wat volgt uit de onderlinge relaties is dat het verloop van pathologische processen verklaard kan worden en mogelijke behandelstrategieën volgens een dynamische systematiek ingezet kunnen worden. Tevens vloeit hieruit het feit dat een verstoring in de ene meridiaan kan leiden tot disbalans in de andere. Zelden blijft een pathologie beperkt to slechts 1 meridiaan, zeker niet in chronische situaties.